Na diagnozę choroby alergicznej składają się:
- wywiad alergologiczny (zbieranie informacji dotyczące objawów choroby,
okoliczności ich pojawiania się, czasu i okresu występowania). Ważne
jest, aby osoby alergiczne prowadziły małą dokumentację, opisując okoliczności
objawów
- przedmiotowe badania lekarskie,
- testy alergiczne.
Testy skórne:
(UWAGA! przed ich wykonaniem konieczne jest odstawienie niektórych leków
i to na długi czas)
punktowe - polegają na nałożeniu kropel zawierających alergen, a następnie
nakłuciu skóry. O stopniu uczulenia decyduje średnica powstałego bąbla
skaryfikacyjne - zasada podobna do punktowego, lecz z ta różnicą, że
krople z alergenem nanosi się na wcześniej zadrapana skórę ( o długości
ok. 1cm)
pocierania - polega na wcieraniu alergenu w przedramię, O uczuleniu
decyduje stopień zaczerwienienia skóry
śródskórne
- test o większej czułości, lecz bardziej bolesny i powodujący
silną reakcję u osób uczulonych na alergen, który wstrzykuje się pod skórę.
Testy surowicy krwi:
najogólniej polegają na oznaczeniu poziomu alergenowo swoistych przeciwciał
klasy IgE na alergeny pyłku: im większe ich stężenie, tym większy stopień
uczulenia. Do oznaczania stosuje się skalę pięciostopniową. Badanie
mozna wykonać na każdym pacjencie, bez względu na wiek, bez konieczności
odstawiania leków.
Testy prowokacyjne:
Badania polegają na bezpośrednim podaniu alergenu w miejsca powstania reakcji:
donosowo, dooskrzelwo lub dospojówkowo. Oznaczenie stopnia uczulenia następuje
poprzez obserwację objawów klinicznych.
Alergia należy do chorób, w których możliwe jest ustalenie jej przyczyny, a
tym samym leczenie polega głównie na wyeliminowaniu odpowiedniego alergenu.
Osoby uczulone na pyłek roślin, w okresie ich pylenia powinny zrezygnować
ze spacerów wśród łąk i pól uprawnych, nie powinny kosić ani grabić
trawników. Na noc powinny zamykać okna i nie wnosić do pomieszczeń kwiatów.
Konieczne jest także częste spłukiwanie ciała, zwłaszcza twarzy. Aby pozbyć
się pyłku z pomieszczeń, można rozpylać wodę spryskiwaczem lub stosować
odpowiednie filtry. Pamiętać należy o wystrzeganiu się pokarmów wywołujących
reakcje krzyżowe, a przy planowaniu urlopu brać pod uwagę kalendarz pylenia
zarówno miejsca zamieszkania (opuszczenie na okres pylenia) jak i miejsca
wypoczynku.
Istnieją strefy niemal zawsze pozbawione alergenów pyłkowych. Są to miejsca
nad samym morzem oraz tereny położone powyżej 2500m n.p.m.
Jeżeli wyeliminowanie czynnika alergizującego jest niemożliwe lub
niewystarczające, przeprowadza się odczulanie (immunoterapię). Jest długotrwały
proces (do kilku lat), wymagający wielu badań, a skuteczność
uzależniona jest w równej mierze od czasu trwania choroby jak i współpracy
ze strony pacjenta. Należy pamiętać, że możliwe są nawroty choroby
lub zmiana alergenu.
Leczenie farmakologiczne jest złożone, wymaga stosowania wielu leków w zależności
od objawów, stanu klinicznego oraz narządu dotkniętego chorobą.