Alergia - słowo pochodzi od greckiego allos  -  inny oraz ergon - praca i oznacza "inną", patologiczną reakcję organizmu lub jego części na substancje (alergeny), które same nie są  szkodliwe. Ze względu na organ, w którym objawia się reakcja alergiczna, wyróżniamy jednostki chorobowe:  

Uczulenie na pyłek roślin i zarod bniki pleśni (tzw. grzybów niedoskonałych) stanowi 30% wszystkich odmian alergii. Alergia pyłkowa, zwana też pyłkowicą,  nie jest związana z wiekiem człowieka - chorują zarówno niemowlęta, jak i osoby w podeszłym wieku. Natomiast mężczyźni są dwukrotnie częściej niż kobiety dotknięci tą chorobą.
Rodzice powinni pamiętać, że alergia jest chorobą dziedziczną (atapia to dziedziczna skłonność do reakcji alergicznych).  Prowadzone ostatnio na  szeroką skalę badania nad alergia wykazały, że jeżeli rodzice  dziecka cierpią na tę samą odmianę  alergii, można przyjąć, żez80% prawdopodobieństwem ich dziecko dotknie ta sama dolegliwość. Przy  różnych odmianach alergii rodziców, odsetek ten kształtuje się między 40 a 60%, a w przypadku choroby jednego z rodziców - 20 do 40%.  Pozostały odsetek przypadłości alergicznych związany jest  z czynnikami środowiskowymi. Należą do nich:

  Ozon -  działa drażniąco na błonę śluzową dróg oddechowych i spojówek gałek ocznych. Do powstawania ozonu przyczyniają się: na skalę środowiskową spaliny samochodowe, emisje przemysłowe, a w pomieszczeniach zamkniętych kserokopiarki oraz drukarki laserowe.

  Formaldechyd - uszkadza aparat rzęskowy komórek nabłonka, którego zadaniem jest oczyszczanie dróg oddechowych m.in. z pyłku, bakterii i wirusów. Uwalnia się z artykułów chemicznych (farby, lakiery, kleje, syntetyczne dywany i wykładziny. także płyty wiórowe).

  SO2, NO, NO2  - związki chemiczne uwalniane podczas spalania węgla, gazu oraz paliwa silnikowego, które w środowisku wilgotnym przechodzą w kwas siarkowy i azotowy. Ich znaczenie w rozwoju chorób alergicznych jest szczególnie duże, gdyż:  oddziałują na śluzówkę dróg oddechowych, uszkadzając ją, ponadto drażnią zakończenia nerwowe w oskrzelach, powodując powstawanie stanów zapalnych - unosząc się w powietrzu uszkadzają otoczkę ziaren pyłku roślin, co uwalnia z ich wnętrza białka alergizujące.

  Dym tytoniowy -  zarówno u palaczy czynnych jak i biernych powoduje zmianę budowy urzęsionego nabłonka dróg oddechowych, pozbawiając go aparatu rzęskowego, co ma bezpośredni związek z powstawaniem chorób alergicznych

  Infekcje dróg oddechowych -  są przyczyną reakcji zapalno - alergicznych; 80% osób, które w dzieciństwie chorowały na zapalenie oskrzeli, w późniejszym wieku chorowało na astmę oskrzelową.  

 Kontaltzalergenami
-
osoby jeszcze zdrowe, ale z predyspozycją do alergii powinny unikać kontaktu z dużymi dawkami alergenów; np. spacerów wśród łąk w okresie pylenia traw lub przebywania w wysokich budynkach w okresach dużego stężenia pyłków - najwyższe stężenie występuje na wysokości 33m. Pamiętać także  należy, że po deszczu, który bardzo skutecznie oczyszcza powietrze z pyłku, w wilgotnym powietrzu rośliny przez dłuższy czas nie otwierają pylników. Jest to więc czas stosunkowo bezpieczny dla osób uczulonych, jednak pamiętać należy, że często po deszczu dochodzi do redepozycji, czyli tzw. wtórnego przewiania.  

 Konserwanty, środki czystości, kosmetyki
- także zawierają wiele czynników alergennych.

 Reakcja alergiczna jest wywoływana przez zawarte w ziarnach pyłku proteiny (białka) oraz glikoproteiny.  Alergeny te uwalniają się albo bezpośrednio w drogach oddechowych, przy kontakcie z błoną śluzową, albo też uwalniane są wcześniej, poprzez czynniki atmosferyczne. Gdy dostana się w głąb układu oddechowego powodują wystąpienie  objawów klinicznych.

 Najczęściej reakcję alergiczną wywołują:
  pyłki traw - ponad 77%
  żyto - ponad 70%
  bylica - 40%
  brzoza - 28%
  babka - 25%
  leszczyna - 21%
  olsza - ponad 20%.
 Rzadziej reakcje alergiczne wywołuje pyłek dębu, buku, sosny, wierzby i topoli.

 Bardzo ważny w reakcji alergicznej jest stopień wrażliwości indywidualnej. Na stronie głównej  informatora znajduje się tabela stężeń pyłków i zarodników . Jako wysokie czyli 50 ziaren / 500  zarodnikóww1m3 /dobę przyjęto stężenie, przy którym u 50% badanych wystąpiła reakcja kliniczna. Jednak zdarzały się wypadki, gdy reakcja kliniczna wystąpiła już przy6 jed. dla leszczyny, 10 jed.dla  traw, 12 dla bylicy, 20 jed. dla żyta. Natomiast dla olchy jest to wartość 50 jed., a dla brzozy 100jed. 
 
 Alergia jest chorobą społeczną. Cierpi na nią 20% Polaków, a w krajach Europy zachodniej 30-40% populacji. Badania naukowe dowiodły, że spaliny samochodowe są główną przyczyną powstawania alergii. Ponieważ właśnie  w naszym kraju zanotowano  w ostatnich latach największy przyrost liczby samochodów, możemy się spodziewać, że liczba osób alergicznych zdecydowanie wzrośnie.  

 Należy pamiętać, że nie leczona alergia pyłkowa przeciętnie po 8 latach przeradza się  w astmę oskrzelową.

  Objawy chorobowe pyłkowicy: kichanie, wodnisty wyciek z nosa, częsty tzw."salut alergiczny"   czyli pocieranie nosa dłonią ku górze, uczucie blokady nosa, mowa nosowa, oddychanie przez usta, upośledzenie słuchu, głośne połykanie, nocne zgrzytanie zębami, upośledzenie węchu, ból gardła, łzawienie, światłowstręt, obrzęk spojówek i powiek, uszkodzenia rogówek, sucha skóra, pokrzywka, zaostrzenie zmian skórnych, chrząkanie, kaszel, chrypka, świszczący oddech, duszność, beczkowaty kształt klatki piersiowej u astmatyków. 
Także częstym, towarzyszącym objawem jest alergia pokarmowa, spowodowana krzyżowymi reakcjami alergicznymi pomiędzy pyłkiem rośliny, a niektórymi rodzajami pokarmów. Dochodzi do nich, gdy w tym samym czasie z różnych źródeł,  w organizmie pojawi to samo białko alergizujące.  Np. profilina występująca w pyłku i owocach wielu roślin, a także w lateksie (używanym do wyrobów gumowych oraz gumy do żucia), może spowodować reakcje uczuleniowe krzyżowe w miejscach  zetknięcia np. gumowych rękawiczek z ciałem po spożyciu bananów,  kiwi, awokado.  Szczególnie do reakcji krzyżowych dochodzi pomiędzy: 

pyłek olszy, brzozy, leszczyny

< >

orzechy, jabłka*, brzoskwinie, ananasy, marchew

pyłek traw i żyta

< >

jabłka, marchew, ziemniaki, pomidor, mąka żytnia

pyłek bylicy, babki

< >

seler, arbuz, pietruszka, zioła, przyprawy i leki ziołowe
*  szczególnie odmiany Golden Delicious, Granny Smith i Jona Gold. 

Należy pamiętać, że reakcje krzyżowe wywoływane są jedynie przez pokarmy surowe.
Pokarmem, którego unikać powinny osoby alergiczne jest miód, w którym zawsze znajdują się pyłki oraz zarodniki grzybów -w10g miodu wielokwiatowego może się znaleźć ponad 50 tys. ziaren.
Istnieją także pokarmy, które nasilają objawy już istniejącej alergii. Należą do nich: czekolada, sery żółte, pleśniowe, kiszona kapusta i ogórki, musztarda, wędzone ryby, wędzone wędliny, truskawki, maliny, pomidory, cytrusy, ostre przyprawy, orzechy, suszone i marynowane owoce i warzywa, drożdże, a także alkohole.  

Osoby alergiczne, lubiące pracę w ogrodzie, a więc wśród roślin, nie muszą z niej rezygnować. ale pod warunkiem przestrzegania kilku zasad:

  • z uprawianego ogrodu należy usunąć wszelkie trawniki, zastępując je kostką lub żwirem. Nawet częste koszenie, mające na celu niedopuszczenie do kwitnienia, jest dla osób alergicznych niewskazane, gdyż w źdźbłach ukryte są liczne pleśnie i pyłki innych roślin, które podczas koszenie zostaję uniesione w powietrze. Ponadto, w momencie ścinania trawy uwalnia się kumaryna, także będąca alergenem.
  • Nie wykonywać takich prac, jak kopanie i odchwaszczanie, gdyż są to prace męczące, a podczas ich wykonywania uwalnia się duża ilość alergenów. 
  • Kompostowniki (źródło zarodników pleśni) należy przykryć folią
  • Do prac w ogrodzie należy się odpowiednio ubrać, ochraniając te miejsca ciała, w których objawia się alergia. Koszula z długimi rękawami, rękawice dla ochrony skóry, okulary ochronne dla ochrony oczu, maseczka dla ochrony dróg oddechowych.
  • Zaraz po pracy w ogrodzie należy umyć całe ciało i zmienić ubranie.
  • Nie suszyć prania na zewnątrz w okresach wzmożonego pylenia roślin.
  • uprawiać rośliny przyjazne alergikom: begonia, niecierpek, stroiczka, niezapominajka, petunia, floks, szałwia, fiołek, mak, akant, zawilec, orlik, piwonia, miecznica, malwa, czosnek, rzeżucha, żywokost, kocimiętka, funkia, barwinek, wrzos, dziurawiec, hortensja, winobluszcz, pnąca róża, winorośl, koper, wawrzyn, melisa, mięta, bazylia, pietruszka, szałwia, macierzanka, kminek, lubczyk, cząber...
  • Unikać uprawy: trawy, nagietka, pelargonii, krwawnika, goździków, złocienia, pierwiosnków, zawilców, chabrów, słonecznika, łubinu, lilii, jaskrów, ciemiężycy, bluszczy, jaśminu, bzu, groszku pachnącego, derenia, kaliny, selera, pomidora, bobu, kukurydzy, rabarbaru, orzecha włoskiego, paprykibylicy, rumianku, lawendy, pokrzywy.