

pyłek brzozy |
Pyłek
to męskie komórki, niezbędne do wytwarzania nasion roślin. Ze względu na sposób przenoszenia pyłku wyróżnia się rośliny
wiatropylne oraz zapylane przez owady.
Rośliny
zapylane przez owady wytwarzają nektar oraz kwiaty, przyciągające
owady. Pyłek przyczepia się do nóg owadów i wędruje wraz z nimi z
kwiatu na kwiat. Dlatego też pyłek tych roślin jest ciężki i
wytwarzany w stosunkowo niewielkiej ilości. Zagrożenie kliniczne
pyłku roślin zapylanych przez owady jest znikome i jedynie bezpośredni
kontakt z kwiatem może powodować alergię, np. u osób pracujących w
kwiaciarniach.
Rośliny
wiatropylne wytwarzają kwiatostany w formie wiechy lub długich kotków,
uwalniających olbrzymią ilość lekkiego pyłku. W okresie pylenia
niektórych roślin, szczególnie w suche, słoneczne dni, liczba ziaren
pyłku w 1m3 może wynieść kilkanaście mln. Stwarza to
niebezpieczeństwo dla osób alergicznych. W okresie od końca zimy do
jesieni przez cały czas w powietrzu unoszą się pyłki roślin
wiatropylnych. Jako pierwsze (do połowy maja) pylą drzewa. Okres letni
to czas pylenia traw, a późnym latem i jesienią pylą chwasty.
Ziarna
pyłku przyjmują zróżnicowaną formę. Pyłek roślin wiatropylnych ma
kształt zbliżony do kulistego, o średnicy od 15 - pokrzywa ( trawy
30) do 60 (żyto) µm. Najczęściej spotykana barwą jest żółć,
bywają też ziarna pomarańczowe, zielonkawe, białe oraz czarne(mak). Zewnętrzna,
twarda otoczka posiada dużą liczbę otworów. Pod nią znajduje się
warstwa bogata w celulozę, a wnętrze ziarna stanowi protoplazma,
zawierająca materiał genetyczny. Za pomocą mikroskopu można
identyfikować pyłek drzew i chwastów, natomiast nie jest możliwe rozróżnianie
gatunku traw.
Drzewa
liściaste, kwitnące wiosną, stosunkowo krótko lecz obficie, wytwarzają
alergeny. Do grupy o bardzo dużym i dużym zagrożeniu klinicznym należą
brzoza, olcha i leszczyna.
Pyłek drzew iglastych rzadko jest przyczyną pyłowicy, chociaż niektóre
z nich np.sosna wytwarzają ogromne ilości pyłku.
Chwasty są rzadko spotykane w Europie. U nas występuje bylica i
stwarza bardzo duże zagrożenie kliniczne.
Najpowszechniejszym
alergenem na całym świecie są pyłki traw takich jak
tymotka, rajgras, wiechlina, kupówka, miłek wiosenny. Pomiędzy tymi
gatunkami obserwuje się wiele reakcji krzyżowych. Ilość pyłku traw
unoszącego się w powietrzu jest ściśle uzależniona od pogody: w dni
chłodne i deszczowe jest go znacznie mniej, niż w dni suche i gorące.
Duże znaczenie odgrywa także siła wiatru i jego kierunek. Bardzo zróżnicowane
jest natężenia opadu pyłku w ciągu doby. Rośliny pylą przed południem.
Wtedy też stężenie pyłku w bezpośredniej okolicy roślin jest największe.
W ciągu dnia pyłek unosi się wysoko wraz z rozgrzanym powietrzem i natężenie
maleje. Pod wieczór pyłek opada w miejscach nie związanych z
bezpośrednią bliskością roślin. Za naturalną granicę
rozprzestrzeniania się pyłku uznaje się odległość od 50 do 100 km,
lecz praktycznie w odległości do 10 km może wystąpić duże stężenie
pyłku. Często zdarza się, że stężenie
pyłku kumuluje się na niewielkim obszarze, w miejscach gdzie nie
występują dane rośliny np. w dużych miastach.
Wdychane ziarna pyłku zatrzymywane są w górnych drogach oddechowych i
jako duże cząstki raczej nie docierają do oskrzeli. Ujawnienie objawów
astmy u chorych w okresie pylenia roślin związane jest z tzw. pyłkiem
zmienionym. Czynniki atmosferyczne, takie jak deszcz czy krople rosy
uwalniają cząstki alergenu, a te, jako bardzo małe krążą w powietrzu,
są wziewane i docierają do oskrzeli.
Dominującym objawem alergii na pyłek roślin jest nieżyt spojówek i
nosa.
|
|


pyłek bylicy |